در آينده، نرم‌افزارهاي كاربردي آنلاين فراگير مي‌شوند و هدف سيستم‌عامل مرورگر اين است كه به شما امكان دسترسي به آنها را مي‌دهد تا بتوانيد از قابليت‌هاي هسته سيستم خود (مانند ويدئو، صدا و غيره) استفاده كنيد تا برنامه‌ها بتوانند به‌روشي يكتا و پايا به آن‌ها دسترسي داشته باشند.

اگر از نرم‌افزارهاي آنلاين استفاده نكنيد، قطعا نخواهيد فهميد كه چقدر اين نرم‌افزارها مفيدند. همين جي‌ميل را ببينيد، كاربران جي‌ميل اصلا متوجه نمي‌شوند كه چرا مردم از نرم‌افزارهاي كلاينت استفاده مي‌كنند و نامه‌هايشان را توي يك كامپيوتر ذخيره مي‌كنند.

حتي تصور اين‌كه نتوان همزمان روي ميزكار، لپ‌تاپ و موبايل ايميل‌ها را خواند، غيرقابل باور است. مي‌توان با كمك گوگل‌داكز حتي تمام اين‌كارها را با سندها هم انجام داد. البته اين درست است كه گوگل‌داكز و ويندوز1/3 در امكانات واژه‌پردازشي بسيار نزديك به‌هم‌اند، اما همين كه بتوانيد روي سيستم‌هاي مختلف و همزمان به ويرايش پرونده‌ها و سندهاي خود بپردازيد، براي رسانيدن منظور من كافي است.

بسياري از مردم با نرم‌افزارهاي آنلاين كار نمي‌كنند. شايد اين موضوع به اين دليل باشد كه نرم‌افزارهاي ميزكار بيشتر در دسترس است و كار با آن‌ها راحت‌تر.

‌ ‌كاربران امروزه،‌مثل درشكه‌سوارهايي هستند كه در سال 1900 در استفاده از ماشين‌هاي موتوري مشكل داشتند. اما قطعا هيچ كدام از آنها نمي‌توانستند فولكس‌واگن بيتل يا تويوتا كرولا را تصور كنند. بنابراين لفظ »برنامه كاربردي آنلاين« لفظي نو است و براي جا افتادن نياز به زمان دارد. ‌ ‌

چيزي كه دقيقا راجع‌به آن حرف مي‌زنيم، عملكرد آنلاين ‌(Online Functionality)‌ است.

عملكرد آنلاين نبايد با بستر يا ساختاري اشتباه گرفته شود كه به آن عادت كرده‌ايم. نرم‌افزار كاربردي، در طي سي سال گذشته يكي از لازم‌ترين مفاهيم دنياي كامپيوترهاي روميزي بوده است. مهم‌تر از اين، به‌ياد داشته باشيد كه كودكان امروز عاشق نرم‌افزارهاي آنلاين هستند. اين كودكان پيش از آن‌كه ما بخواهيم هدايتشان كنيم، زندگي‌شان را آنلاين مي‌گذرانند. همين كودكان تبديل به كساني مي‌شوند كه فردا دنيا را هدايت خواهند كرد. بنابراين، دنيا بدون خواست ما تغيير خواهد كرد.

مسائل و مشكلات

هنوز دغدغه‌هاي زيادي براي انديشيدن وجود دارد، هرچند پيش از آن‌كه نرم‌افزارهاي آنلاين به‌عنوان يك پديده جهاني مطرح شوند، امنيت داده‌ها كماكان يك دغدغه باقي خواهد ماند. ‌ ‌

و اگر بخواهيم برخي از كارها، همچون ويرايش تصاوير را آنلاين انجام بدهيم، قطعا به اينترنت‌سريع‌تر و پهناي‌باند نامحدود نياز خواهيم داشت و كاملا واضح است كه امكان به حقيقت پيوستن آن حداقل طي چند سال آينده ممكن نخواهد بود. اما دست كم مي‌توان به راه‌حل‌هاي آن انديشيد.

‌‌شايد بزرگترين مانع بر سر راه اين تغيير و تحول، طرز تفكر خود ما باشد. فكر ما هنوز در محدوده سيستم‌عامل‌ها و نرم‌افزارهاي معمولي كه روي كامپيوترهايمان اجرا مي‌شوند گرفتار مانده‌است. و اين يك مبحث تكنيكي نيست. بلكه بحث اجتماعي و درواقع فلسفي است.

راه‌حل آن به‌نظر برخي، در سيستم‌هاي عامل برپايه ‌BIOS‌ است. يك مثال دم‌دست، ‌HyperSpace‌ از فناوري‌هاي ‌Phoenix‌ است. اين مفهوم، يك سيستم‌عامل كامل ولي سبك است كه روي تراشه‌اي كه ما آن را بايوس مي‌ناميديم قرار گرفته است.

به‌خاطر استفاده از حافظه‌هاي فلش، بوت كامپيوتر تقريبا فوري انجام مي‌پذيرد و سيستم‌عامل كارهاي پايه‌اي را كه ما از آنها استفاده مي‌كنيم مانند مرورگر، ايميل و غيره را مهيا مي‌كند. اگر بخواهيم صادقانه صحبت كنيم، اين مساله، يك فناوري خاص و پيچيده نيست. بلكه فقط يك سيستم‌عامل روي يك فلش مموري است. ‌ ‌

منبع‌باز هم وارد بازي مي‌شود

اين موضوع ذكر نشد كه ‌HyperSpace‌ برپايه لينوكس است؟ ولي درواقع فقط منبع‌باز است كه به شركت‌هاي سخت‌افزاري اين آزادي را مي‌دهد كه در اين راستا خلاقيت به‌خرج دهند بدون اين‌كه لازم باشند بهاي زيادي براي خريد مجوز بپردازند و يا مجبور باشند از اول شروع به توسعه كد بكنند. منبع‌باز بسيار منعطف‌تر از ويندوز است. ‌ ‌

مساله زيباي ديگر لينوكس اين است كه اين سيستم عامل، يكتا نيست. چرا كه هيچ احتياجي به نام‌گذاري نبوده. دوباره تاكيد مي‌كنيم كه اين امر به سيستم‌عامل بايوس اين اجازه را مي‌دهد كه زياد در ديد نباشد و راحت كار خود را انجام دهد. در حاضر، آدم‌هاي زيادي نيستند كه بدانند بايوس سيستم‌شان را چه شركتي ايجاد كرده است، اما به‌قطع در آينده، بسياري از مردم سيستم‌هاي عامل خود را خواهند شناخت. سيستم‌هاي عاملي كه هزينه نگهداري پاييني دارند. اين‌طور كه جوامع آنلاين به جلو مي‌روند، هيچ نشاني از نرم‌افزارهاي تجاري ديده نمي‌شود. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه به مرزهاي پاياني سيستم‌هاي عامل تجاري‌رسيده‌ايم و مايكروسافت مسلما به پايان كار نزديك خواهد شد. ‌

محمدحسين كردوني